In 2027 viert de Duitse stad Wolgast de 250e geboortedag van Philipp Otto Runge, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de vroege Duitse romantiek. De schilder, illustrator en kleurtheoreticus werd hier op 23 juli 1777 geboren. Ter gelegenheid van zijn jubileum organiseert de stad Rungesommer 2027, een cultureel programma dat van mei tot oktober loopt. Bezoekers kunnen rekenen op een vernieuwd museum in zijn geboortehuis, tentoonstellingen met originele kunstwerken, wandelroutes door de historische binnenstad en drie festivalweekenden. De festiviteiten bieden een mooie gelegenheid om deze kleine stad aan de Oostzeekust te bezoeken en kennis te maken met een kunstenaar wiens ideeën de Europese schilderkunst hebben beïnvloed.
Wolgast ligt aan de zeestraat Peenestrom in Mecklenburg-Voor-Pommeren, vlak bij het eiland Usedom. Hoewel veel reizigers de stad passeren op weg naar de stranden aan de Oostzee, heeft het historische centrum een eigen rijke cultuurgeschiedenis. Philipp Otto Runge groeide op in een koopmansfamilie die nauw verbonden was met de zeehandel. Zijn jeugd en directe leefomgeving beïnvloedden zijn vroege kijk op de natuur en het dagelijks leven. Zijn vader was reder en koopman, terwijl zijn moeder hem liet kennismaken met de kunst van het papierknippen. Deze familieachtergrond vormt een belangrijk uitgangspunt voor het jubileumprogramma, dat het werk van de kunstenaar in verband brengt met de stad waar zijn belangstelling voor kunst ontstond.
De festiviteiten beginnen in mei 2027 en duren tot oktober. Het programma combineert museumtentoonstellingen met concerten, theater, openbare kunstprojecten en gezinsactiviteiten. Volgens het programma dat de organisatoren in 2026 publiceerden, staan er vier belangrijke tentoonstellingsonderdelen gepland. Daartoe behoren de vernieuwde presentatie in het Rungehaus, tijdelijke tentoonstellingen, de 37e kunsttentoonstelling van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren en een driedelige tentoonstelling over Runge. Naar verwachting worden zes originele kunstwerken in bruikleen gegeven, waaronder werken uit de Hamburger Kunsthalle en het Pommers Landesmuseum in Greifswald. Het programma richt zich zowel op bezoekers met belangstelling voor kunstgeschiedenis als op gezinnen en toeristen die nog weinig weten over de romantische schilderkunst.
Drie festivalweekenden vormen het middelpunt van de zomerse vieringen. Het eerste vindt plaats op 26 en 27 juni, gevolgd door het belangrijkste jubileumweekend van 23 tot en met 25 juli en een derde bijeenkomst op 21 en 22 augustus. De belangrijkste datum is vrijdag 23 juli 2027, precies 250 jaar na de geboorte van Runge. Op het programma staan onder meer een officiële herdenkingsplechtigheid, een gezamenlijke feestmaaltijd, muziekoptredens en een symfonisch ballet geïnspireerd op het sprookje De visser en zijn vrouw. De Wolgaster Kulturnacht staat gepland voor 24 juli. In augustus worden daarnaast muziek, literatuur en activiteiten voor kinderen georganiseerd.
Philipp Otto Runge leefde van 1777 tot 1810 en overleed op slechts 33-jarige leeftijd. Toch reikt zijn artistieke nalatenschap veel verder dan zijn relatief kleine verzameling voltooide schilderijen. Hij studeerde in Kopenhagen en Dresden, werkte later in Hamburg en raakte nauw betrokken bij de ontwikkeling van de Duitse romantische kunst. Anders dan schilders die zich voornamelijk richtten op een natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid, geloofde Runge dat kleur, licht en natuurlijke vormen menselijke emoties en spirituele ideeën konden uitdrukken. In zijn schilderijen komen vaak bloemen, kinderen, symbolische composities en wisselende lichtomstandigheden voor. Daarbij draagt ieder afzonderlijk detail bij aan een grotere betekenis.
Een van zijn bekendste prestaties is de cyclus Tageszeiten, oftewel Tijden van de dag, een ambitieus kunstproject waarin ochtend, dag, avond en nacht door middel van symbolische beelden worden uitgebeeld. Runge schilderde ook portretten, waaronder het beroemde portret van zijn ouders, en ontwikkelde een invloedrijke benadering van kleurverhoudingen. Zijn boek Farben-Kugel, dat in 1810 verscheen, presenteerde een driedimensionale kleurbol waarmee hij liet zien hoe kleuren op basis van hun onderlinge relaties konden worden geordend. Bezoekers van Wolgast maken in 2027 via de nieuwe tentoonstellingen kennis met deze ideeën. Daarbij wordt een verband gelegd tussen zijn artistieke experimenten en de bredere geschiedenis van de schilderkunst en kleurwaarneming.
Runge hield zich ook bezig met literatuur en traditionele verhalen. Hij legde Nederduitse sprookjes vast, waaronder De visser en zijn vrouw en De jeneverboom, die later verbonden raakten met de sprookjesverzameling van de gebroeders Grimm. Zijn vriendschap met de romantische schilder Caspar David Friedrich plaatst hem binnen een bredere kunststroming die zich in Noord-Duitsland en rond de Oostzee ontwikkelde. Het jubileumprogramma belicht deze verschillende interesses om Runge niet uitsluitend als schilder te presenteren. Bezoekers krijgen inzicht in de verbanden tussen beeldende kunst, regionale taal, literatuur, ambachtelijke vaardigheden en de maritieme cultuur van Wolgast.
De belangrijkste tentoonstellingslocatie wordt het Rungehaus aan de Kronwiekstraße 45, het geboortehuis van de kunstenaar. De historische familiewoning wordt van 1 november 2026 tot eind april 2027 gerenoveerd. De heropening staat gepland voor 2 mei 2027. Een volledig vernieuwde permanente tentoonstelling laat bezoekers via thematisch ingerichte ruimtes kennismaken met het leven en werk van Runge. Het gebouw bood vroeger onderdak aan dertien leden van de familie Runge en is daardoor bijzonder waardevol voor het begrijpen van zijn jeugd. In plaats van zijn artistieke prestaties los van zijn achtergrond te behandelen, verbindt het vernieuwde museum zijn creatieve ontwikkeling met het gezin en de stad waarin hij opgroeide.
Tijdelijke tentoonstellingen vullen de permanente collectie aan. Van 8 mei tot en met 12 juni 2027 staat in het Rungehaus een tentoonstelling gepland met werk van Henning Wagenbreth en Sophia Martineck. De kunst van het papierknippen vormt daarbij een verbinding met de artistieke interesses van Runge zelf. Ook de 37e kunsttentoonstelling van Mecklenburg-Voor-Pommeren maakt deel uit van het jubileumseizoen en presenteert naar verwachting ongeveer vijftig hedendaagse artistieke bijdragen. Dankzij deze exposities kunnen bezoekers historische ideeën uit de romantiek vergelijken met het werk van hedendaagse kunstenaars. Tegelijkertijd ontstaat een gevarieerder tentoonstellingsaanbod dan bij een traditionele overzichtstentoonstelling van één kunstenaar.
Een andere belangrijke publiekstrekker wordt de driedelige speciale tentoonstelling Der Traum vom Ganzen – Philipp Otto Runge in Wolgast, die volgens de planning op 26 juni 2027 begint en tot 31 maart 2028 te bezoeken is. Het Museum voor Stadsgeschiedenis aan de Rathausplatz 6 behoort tot de tentoonstellingslocaties. Het project wil Runges artistieke ambities vanuit verschillende invalshoeken belichten en zal naar verwachting originele werken in bruikleen tonen. Tijdens het jubileum staat ook de restauratie centraal van een in 1906 in Wolgast vervaardigde kopie van het portret van zijn ouders. Bezoekers die vooral voor de kunstwerken komen, doen er goed aan vóór vertrek de definitieve tentoonstellingsinformatie te raadplegen, aangezien bruiklenen en de inrichting van de exposities nog kunnen veranderen.
Het culturele programma beperkt zich niet tot de museumzalen. Op 23 juli 2027 staat om 19.30 uur in de Schiffshalle bij de stadshaven van Wolgast een symfonisch ballet op het programma, gebaseerd op De visser en zijn vrouw. Om 22.00 uur is op de Rungeplatz een interactieve presentatie van een stripverhaal over Runge gepland. Daarmee krijgen bezoekers op een andere manier toegang tot zijn leven en ideeën. Ook de Sint-Gertrudiskapel wordt een tentoonstellingslocatie, waar een ruimtelijke kunstinstallatie in het karakteristieke ronde gebouw wordt ondergebracht. Deze activiteiten verbinden Runges belangstelling voor visuele verhalen met hedendaagse podiumkunst en de historische architectuur van zijn geboortestad.
Gezinnen kunnen gedurende de hele zomer deelnemen aan activiteiten, niet alleen tijdens het verjaardagsweekend. Het programma omvat kinderactiviteiten, poppentheater, dans, concerten en mogelijkheden om zelf creatief aan de slag te gaan. In september 2026 ging de regionale papierknipwedstrijd Welten aus Papier schneiden van start, waarvoor inzendingen tot 31 januari 2027 worden geaccepteerd. Andere geplande evenementen zijn een kinderfestival op 20 september en de zesde ambachtsdag op 9 oktober, waarbij traditionele ambachten centraal staan. Deze activiteiten verwijzen naar de praktische artistieke vaardigheden die een belangrijke rol speelden in Runges jeugd en latere creatieve ontwikkeling.
De vieringen gaan in het najaar verder met een concert in het kader van het Usedomer Musikfestival, dat voor september in de Sint-Pieterskerk is gepland. Van 15 tot en met 17 oktober vindt volgens het programma een symposium plaats onder de titel Romantik: Religion: Revolution. Op Halloween staat in de dierentuin van Wolgast een theatervoorstelling van De jeneverboom gepland. Deze latere evenementen maken september en oktober interessante alternatieven voor bezoekers die liever buiten het drukke zomerseizoen reizen. Het wetenschappelijke symposium is vooral relevant voor mensen die zich verdiepen in romantische literatuur en kunst, terwijl het theater- en muziekprogramma ook zonder specialistische kennis van Runges schilderijen goed toegankelijk is.

Een van de meest praktische aanvullingen op het jubileumprogramma wordt Buntes Band, oftewel Kleurrijk Lint, een digitale wandelervaring door het historische centrum van Wolgast. De officiële opening staat gepland voor 2 mei 2027, tegelijk met de heropening van het Rungehaus. Vijf thematische routes, elk aangeduid met een eigen kleur, verbinden locaties die betrekking hebben op het erfgoed van de stad en het leven van de kunstenaar. Alle routes beginnen volgens de planning bij de Tourist Information aan de Kronwiekstraße 3 en zijn op ieder moment gratis toegankelijk. Het concept maakt het mogelijk Wolgast zelfstandig te verkennen en bezienswaardigheden in de buitenlucht te combineren met museum- en tentoonstellingsbezoeken.
Een logisch vertrekpunt is de Tourist Information, waarna bezoekers verder kunnen wandelen naar het Rungehaus aan de Kronwiekstraße. Van daaruit loopt de route richting Rathausplatz, het historische plein waar het Museum voor Stadsgeschiedenis staat. Dit museum staat ook bekend als de Kaffeemühle, vanwege het opvallende uiterlijk van het gebouw. Het biedt aanvullende informatie over het maritieme en culturele verleden van Wolgast. In de omliggende straten is het karakter van de oude binnenstad nog goed herkenbaar. De Rungeplatz wordt tijdens de jubileumfestiviteiten bovendien een belangrijke ontmoetingsplaats. Deze voorgestelde wandeling verbindt verschillende bevestigde locaties, maar is niet hetzelfde als een van de vijf officiële routes met kleurmarkeringen. De exacte aanwijzingen daarvoor moeten worden gecontroleerd zodra ze zijn gepubliceerd.
Ook de Sint-Pieterskerk is een bezoek waard. De geschiedenis van de kerk weerspiegelt de vroegere positie van Wolgast als residentie van de Pommerse hertogen, die hier tussen 1295 en 1625 regeerden. De kerk beschikt over een historische hertogelijke grafkelder en biedt een ander perspectief op de ontwikkeling van de stad. Vervolgens kunnen bezoekers verder wandelen naar de stadshaven, waar de Peenestrom en het maritieme verleden van de omgeving nog altijd zichtbaar zijn. De ligging aan het water helpt om de handelsomgeving te begrijpen waarin de familie Runge leefde. Samen vormen deze bezienswaardigheden een goed uitvoerbare culturele route die lokale architectuur, scheepvaartgeschiedenis en het persoonlijke verhaal van een belangrijke Duitse romantische kunstenaar met elkaar verbindt.
Wolgast is bereikbaar via regionale treinverbindingen en wegen in het noordoosten van Duitsland. Daardoor is de stad geschikt voor een dagtocht vanaf Usedom, maar ook voor een langer verblijf in de regio. Reizigers die met het openbaar vervoer komen, kunnen het beste vóór vertrek de treinverbindingen naar Wolgast controleren, vooral tijdens zomerweekenden wanneer het drukker kan zijn. Het historische centrum is compact genoeg om te voet te verkennen. Comfortabele schoenen zijn wel aan te raden voor wandelingen tussen de musea, kerken en haven. Automobilisten kunnen gebruikmaken van de gratis parkeerplaats aan de Rungeplatz, achter de Tourist Information. Wie de belangrijkste festiviteiten van 23 tot en met 25 juli wil bijwonen, doet er verstandig aan ruim van tevoren accommodatie te reserveren.
Volgens de tarieven die in september 2026 waren gepubliceerd, bedraagt de reguliere toegangsprijs voor het Rungehaus € 6 voor volwassenen, € 5 voor bezoekers die recht hebben op korting, € 4 voor scholieren en studenten en € 3 voor kinderen. Een gezinskaart voor twee volwassenen en twee kinderen jonger dan 18 jaar kost € 13. Een gecombineerd ticket voor het Rungehaus en het Museum voor Stadsgeschiedenis, dat zeven dagen geldig is, kost € 9. Dit zijn de gepubliceerde prijzen voor 2026 en dus nog geen bevestigde tarieven voor het jubileumjaar 2027. Het museum wordt volgens de planning op 2 mei 2027 heropend, maar de nieuwe openingstijden en eventuele aangepaste toegangsprijzen worden afzonderlijk bekendgemaakt. Bezoekers kunnen informatie over de toegankelijkheid rechtstreeks bij de Tourist Information opvragen.
Actuele informatie is te vinden op de officiële jubileumwebsite runge-in-wolgast.de/en/, waar het programma, tentoonstellingsinformatie en updates in het Engels worden gepubliceerd. De Tourist Information van Wolgast bevindt zich aan de Kronwiekstraße 3, 17438 Wolgast, en is bereikbaar via +49 3836 600118 of [email protected]. Een volledige dag biedt voldoende tijd voor een bezoek aan het Rungehaus, het Museum voor Stadsgeschiedenis, een wandelroute en een ontspannen wandeling langs de haven. Reizigers die concerten of festivalactiviteiten willen bijwonen, kunnen beter een overnachting plannen. Rungesommer 2027 vormt daarmee een bijzondere aanleiding om Wolgast zelf te bezoeken, in plaats van de stad uitsluitend als toegangspoort tot Usedom te beschouwen.